Het publiek mededelingsrecht

Daar waar het reproductierecht betrekking heeft op tastbare exemplaren, heeft het publiek mededelingsrecht of het recht van mededeling aan het publiek betrekking op de niet-tastbare (efemere) op- of uitvoering van het werk ’ongeacht welk procédé’.

Hierbij kan worden gedacht aan:

–       een live vertolking door een artiest

–       de vertoning van een film in de bioscoop

–       een uitzending via radio of televisie

–       een tentoonstelling

–       elektronische consultatie, zoals het beluisteren van muziek via internet.

Voor elke mededeling aan het publiek zal dus de toestemming moeten worden gevraagd aan de auteur. Let wel, de klemtoon ligt hier op de woorden ’AAN HET PUBLIEK’. De nadruk ligt op het publieke karakter, in tegenstelling tot private karakter. Voor mededelingen in private context, in de auteurswet omschreven als ’kosteloze privé-uitvoering in familiekring”, is geen voorafgaandelijke toestemming vereist van de auteur of de rechthebbende. Om te spreken van een private context moet duidelijk vaststaan dat voldaan is aan de voorwaarde van een familiale, intieme band is en dat de mededeling kosteloos gebeurt. Alles wat geen kosteloze privé-uitvoering in familiekring is, valt dus onder het publiek executierecht en vereist de voorafgaande toestemming van de auteursrechthebbenden.

Om te spreken van een publieke mededeling moet het gaan om
• een mededeling
• een exploitatie in niet tastbare vorm, bijvoorbeeld het opvoeren van een toneelstuk, muziek draaien op een fuif, een tekst op het internet plaatsen, het vertonen van een film, een televisieprogramma uitzenden in een café, muziek draaien in een winkel.
• een mededeling aan het publiek
• de notie publiek dient ruim te worden geïnterpreteerd. In elk geval is er steeds sprake van een publieke mededeling wanneer er entreegeld wordt gevraagd, i.e. niet kosteloze mededeling.

Op grond van de uitzondering in artikel 22 § 1, 3° van de Auteurswet is in elk geval duidelijk dat het publiek karakter niet aanwezig is wanneer de mededeling (kosteloos!) plaats vindt in familiekring of in het kader van schoolactiviteiten. Onder familiekring moet worden verstaan: de vrienden die nauwe banden hebben met de familie.

In een Cassatie-arrest van 18 februari 2000 was het Hof van oordeel dat het privaat/familiaal karakter ook van toepassing is op personen waartussen een band bestaat, die gelijk gesteld kan worden met een familiale band. In dit arrest ging het om een uitvoering (kerstconcertje) in een bejaardentehuis. Het Hof was van oordeel dat de vrederechter terecht had beslist dat deze uitvoering voor de gasten van een bejaardentehuis, een private mededeling was.

Grens publiek-privaat(voorbeelden)

Uit de rechtspraak volgt dat de grens tussen publiek en privaat niet altijd gemakkelijk te trekken is.

Voorbeeld 1:

Cass. 26 september 1996: het aanzetten van een radiotoestel in een boekhandel betreft een publieke mededeling in de sector van de horeca en de handelszaken (Cass., 26 september 1996, RW 1996-1997, 1031).

Voorbeeld 2:

Cass. 30 januari 1998: het aanzetten van een radiotoestel in een kruidenierszaak valt onder het publieke mededelingsrecht. Het recht tot openbare uitvoering is niet onderworpen aan de voorwaarde dat de personen die toegang hebben tot de openbare plaats van uitvoering van de muziek daar zouden stilstaan, noch aan de aard van het gebruik van het radiotoestel of aan de bedoeling van diens gebruiker. De enige voorwaarde is dat de uitvoering openbaar en hoorbaar moet zijn (Cass., 30 januari 1998, AM 1998, 224; zie ook: D. Voorhoof, “Muziek in handelszaken en horeca veronderstelt naleving van de Auteurswet”, Recente arresten van het Hof van Cassatie 1997/6, 281-287 en N. Ide en A. Strowel, “Entre communication au public et privée; une frontière instable?”, AM 1998/3, 225-228).

Voorbeeld 3:

Cass. 8 oktober 1999: muziek op een verjaardagsfeestje van een voetbalspeler in de clublokalen voor medespelers is een publieke mededeling (Cass., 8 oktober 1999, RW 1999-2000, 1401, noot H. Vanhees en AM 2000, 289).

Voorbeeld 4:

Cass. 21 november 2003: bedrijfsfeestje van 23 personeelsleden met hun naaste familie is een publieke mededeling, ook al was het lokaal niet toegankelijk voor buitenstaanders (Cass., 21 november 2003, AM 2004, noot H. Vanhees en AM 2000, 289).

Voorbeeld 5:

In het cassatie-arrest van 26 januari 2006 werd gesteld dat het afspelen van een radio in een afgesloten werkatetelier van een garage dat enkel toegankelijk is voor de vier arbeiders en één verkoper, géén vorm van publieke mededeling is (Cass. 26 janauri 2006, AM 2006, 180 met noot H. Vanhees). Volgens het Hof ging het in dit geval om een privémededeling: vijf mensen die dagelijks in een afgesloten ruimte van een atelier werken en elkaars aanwezigheid niet kunnen mislopen, doet tussen hen een private en intieme band ontstaan, die kan gelijk gesteld worden met een familiale band.

Uit bovengenoemde voorbeelden kan men afleiden dat het begrip “familiekring” zeer restrictief geïnterpreteerd wordt door de hoven en rechtbanken. Men moet hieronder verstaan: personen met wie men familiale of quasifamiliale banden heeft.

Terug naar: Over Auteursrecht > Over welke rechten beschikt een auteur? > Vermogensrechten

Print Friendly, PDF & Email