Definitie van origineel

Wat juist moet worden verstaan onder ’originaliteit’ of ’oorspronkelijkheid’ vinden we niet terug in de auteurswet, maar de definitie werd uitgewerkt door rechtspraak en rechtsleer.

Twee voorwaarden moeten worden vervuld om van originaliteit of oorspronkelijkheid te spreken. Dit werd door het Hof van Cassatie reeds verschillende malen bevestigd, zo ook in het arrest van 11 maart 2005.

Ook het Europees Hof van Justitie heeft in het arrest Infopacq van 16 juli 2009 het begrip ’originaliteit’ geïnterpreteerd. Er is sprake van originaliteit als de maker van het werk eigen of subjectieve keuzes heeft gemaakt bij de schepping of de creatie van het werk.

Eerste voorwaarde: intellectuele schepping

Vooreerst moet het gaan om een eigen intellectuele schepping van de auteur: creatie van de menselijke geest. Er moet een band zijn tussen het beschermde werk en de auteur.

Van geen belang hierbij is de omvang van de geleverde inspanning. Is het werk het resultaat van jarenlang zweten of een plotse ingeving, beiden kunnen beschermd worden door het auteursrecht.

Tweede voorwaarde: persoonlijke stempel

Tweede voorwaarde wordt gevormd door de aanwezigheid van een persoonlijke stempel van de auteur. Er moet met name een eigen inbreng van de auteur of maker terug te vinden zijn in het werk. Het werk moet als het ware een individueel karakter uitstralen van de auteur of maker. Het werk moet dus het banale overstijgen.

Beoordeling van de originaliteit

Bij de beoordeling van de originaliteit wordt geen rekening gehouden met de artistieke of esthetische waarde. Niet alleen een gedicht of scenario maar ook bijvoorbeeld handleidingen en gebruiksaanwijzingen kunnen beschermd worden door het auteursrecht.

Een werk moet ook niet nieuw zijn om beschermd te worden. Op basis van een bestaand idee kan men tot een eigen originele creatie komen. Het auteursrecht kent – in tegenstelling tot de industriële eigendomsrechten – geen vereiste van nieuwheid. De bescherming staat bovendien los van het doel (commercieel / artistiek) en los van de bestemming (soap of langspeelfilm, televisie of bioscoop).

• Voorbeelden van mogelijke beschermde werken in de audiovisuele sector: synopsis, treatment, scenario maar ook bijbel, grafische bijbel en personages.

• Voorbeelden van mogelijke beschermde werken in de beeldende sector: schilderijen, beeldhouwwerken, video-installaties, etsen, gravures, …

• Voorbeelden van mogelijke beschermde werken in de podiumkunsten: choreografieën, theateropvoeringen, enzovoorts.

Uiteindelijk gebeurt de beoordeling van de originaliteit door de rechter. Dit is een subjectieve beoordeling. Toch bestaan bepaalde criteria en precedenten en bovendien moet alles bekeken worden in de tijdsgeest.

Terug naar: Over Auteursrecht > Wanneer is een werk origineel in de zin van de auteurswet?

Print Friendly, PDF & Email